MaiTé- het meisje en de vogel

 

De evolutietheorie en Charles Darwin

Charles DarwinCharles Robert Darwin, een selfmade natuurkundig historicus, bioloog en geoloog, leefde in de 19de eeuw. Da’s heel lang geleden, maar … toch niet zó lang, als je bedenkt dat toén pas (in de tijd van jouw betovergrootouders – de ouders van de ouders van de ouders van jouw ouders dus) werd ontdekt hoe de verschillende planten- en dierensoorten – en dus ook de mens! – ontstaan en zich verder ontwikkelen: door natuurlijke selectie.

 

Bij “MaiTé vertelt” kan je lezen:
"In het begin van l’histoire bestaan de mensen nog niet, er zijn seulement apen. En die singes moeten vechten tegen een dinosaurus. Dat kan dus eigenlijk al niet, c’est vraiment impossible, want apen en dino’s hebben nooit tegelijkertijd rondgelopen … Mais dans une histoire tout est possible, in een verhaal kan en mag alles, ok?
Enfin nuja soit, die apen hakken die dinosaurus waartegen ze combatteren in de pan. TSJAKKA.
Ze eten hem op, want hij is dus gehakt dans la casserole, haché in de pan (njam!) en daardoor veranderen die apen in mensen en hup: daar ben ikke, moi, bibi!
De eerste mens was een meisje dus … voilà. C’était MaiTé, la fille. C’était moi. Ikke. Bibi. "

Dawn of ManMenselijk evolutie

 

Natuurlijke selectie en survival of the fittest

Darwin ontdekte dat Moeder Natuur in de loop der eeuwen ‘schift’ in het planten- en dierenrijk. De natuur kiest als het ware welke planten en dieren zich blijven voortplanten en dus blijven bestaan; en dus ook welke planten en dieren verdwijnen. De planten en dieren kunnen dat zelf min of meer kiezen: als zij zich aanpassen aan de natuur, overleven ze. Bijvoorbeeld door zich te wapenen tegen de koude; of heel snel te rennen om aan de vijand te ontkomen of juist om een prooi te kunnen vangen en verorberen; of door zich de juiste kleuren aan te meten om onopvallend en ongestoord te kunnen slapen en fris aan de dag te kunnen beginnen …

Herbert Spencer gaf hier nadien de benaming survival of the fittest aan: dat wil niet zeggen dat ‘de sterkste overleeft’, dat heeft ook niks te maken met ‘het recht van de sterkste’ en nog minder met fitness.
Het wil zeggen: ‘de best aangepaste overleeft’. Degene die het beste ‘fit’, Engels voor ‘ergens in passen’ of ‘ergens geschikt voor zijn’.
Om de grillen van de natuur te overleven, moeten fauna en flora zich voortdurend aanpassen, bijschaven, veranderen.
 
Een voorbeeldje: oorspronkelijk zag de huismus er geheel anders uit dan vandaag de dag. Hij vloog ook véél trager dan we het nu van hem gewoon zijn. Dat komt doordat de mus, om aan zijn natuurlijke vijanden te kunnen ontsnappen en dus te overleven als soort, zich moest aanpassen door de eeuwen heen.
Om aan roofvogels met goesting in hun favoriete snack te kunnen ontsnappen, moest de mus zich zo vlug mogelijk uit de pootjes maken.
Planten en dieren, dus ook mussen, maken zeer gaarne kindekes om moederke en vaderke mee te spelen.
De bomma’s en bompa’s van de opa’s van de overgrootopoe’s van de betovergrootmoekes van de oud-betovergrootvaders van de stam-oud-betovergrootbonmama’s van de voor-edel-stam-oud-betovergrootpas enzovoort van de mussen, die deden dat ook al graag. Kindekes maken. Maar niet zomaar met de eerste de beste, ah nee. Soort zoekt soort, ook binnen eenzelfde soort: de snelste mussen willen enkel een gezin stichten met andere zeer snelle mussen.
Dus zo’n snelle manmus gaat op zoek naar een snelle vrouwmus en maakt er koters mee. En die koters, omdat mamsie en papsie zo snel zijn, zijn vanzelf snel – zoals kinderen met boomlange ouders, zelf meestal ook erg groot worden.
En die snelle koters doen op hun beurt weer aan gezinsuitbreiding met snelle soortgenoten …
En zo werd de mus alsmaar sneller en sneller.
De tragere musjes werden met smaak verorberd door hun natuurlijke vijanden. Of ze konden hun traagheid niet doorgeven aan het nageslacht omdat ze nooit uitgepikt werden voor een date … en zich dus niet konden voortplanten.

Nu zal je misschien zeggen: tja, dan is het toch de fitste die overleeft, want de snelste? In het geval van de mussen is dat zo, maar ga zelf maar eens na hoe een giraf aan zijn lange nek komt (heeft niets met ontkomen aan z’n natuurlijke vijanden te maken), waarom schildpadden ooit een schild hebben ontwikkeld (lijkt ter verdediging, maar zich beschermen is niet het oorspronkelijke doel van het schild), waarom koala’s slechts enkele kiezen hebben en tot achttien uur per etmaal slapen … en waarom rozen doornen hebben, hoe het komt dat bomen kunnen overleven in extreme koude …

Darwin was één van de eersten die zag dat verschillende planten- en dierensoorten op elkaar lijken, maar toch ook anders zijn. Bijvoorbeeld: alle vogels hebben vleugels. Als je iets ziet vliegen, weet je onmiddellijk of het een vogel is of een insect, maar waarschijnlijk niet onmiddellijk wélke vogel of wélk insect het is. Niet alle vogels en insecten zijn hetzelfde. De mus heeft zich anders ontwikkeld dan het goudhaantje of de mees. De mot heeft zich anders ontwikkeld dan de vlieg of mug.

Darwin ontdekte zo dat ook de mens, die toen al serieus de aap kon uithangen, in feite ook een aap wás. De mens heeft zich, gespreid over miljoenen jaren, ontwikkeld vanuit de aapachtige tot het tweebenige snoesje dat we vandaag elke dag in de spiegel kunnen bewonderen. De mens was dus altijd al een onderdeel van de natuur, dat zich net zoals de andere organismen (planten en dieren) heeft aangepast. Bijvoorbeeld door vuur te leren maken, door rechtop te gaan lopen, te beginnen praten in volzinnen, het wiel uit te vinden, een chic hemdje met bijpassende das aan te trekken …

Niet alle mensen vinden dit een even fijne wetenschap. Nog altijd bestaat er weerstand tegen het idee dat de mens simpelweg een diersoort was, en nog altijd is. Sommige mensen beschouwen zichzelf graag als een boven de natuur staande levensvorm, vinden het geruststellender te denken dat ze geschapen werden door een hogere macht. Als je even doordenkt, kom je tot de conclusie dat de mens inderdaad geschapen werd door een hogere macht. Want geef toe, wie kan er op tegen de hogere macht die Moeder Natuur is?

 

Copyright © 2017 Spirelli VZW